Bác nhìn lên ngọn, thấy cơi đọt non đỏ au vừa nhú, bác mừng vì cây sung. Nhưng cùng lúc đó, dưới cành, trái non đang lặng lẽ rụng. Tôi nói thật với bác: cây sung không phải lúc nào cũng tốt. Lúc đang nuôi trái mà cây đi đọt, là cây đang giật ăn của trái. Trong bài này tôi chỉ cho bác vì sao đi đọt làm rụng trái và cách tôi dìu đọt giữ trái cho vườn nhà mùa mưa.
Đi đọt khi nuôi trái — vì sao là tín hiệu xấu
Nhiều bác quen nghĩ đọt non là dấu hiệu cây khỏe. Đúng, nhưng đúng thời điểm. Khi cây đang nuôi trái non, một cơi đọt bung mạnh lại là tin xấu. Vì cây chỉ có một kho dinh dưỡng, mà đọt non là cái miệng ăn khỏe nhất, nó hút ưu tiên. Đọt mọc tới đâu, nó kéo dinh dưỡng và canxi lên ngọn tới đó. Cái cuống trái non bị bỏ đói, hình thành tầng rời rồi buông trái. Trái rụng lúc này không phải tại sâu, không phải tại bệnh — là tại cây đang dồn sức cho đọt.
Mùa mưa vì sao cây càng dễ đi đọt
Mùa mưa, đất luôn ẩm, cây hút nước mạnh, lại thường dư đạm — nhất là vườn bón nhiều phân đạm hoặc đất giàu đạm tồn dư. Đạm cao kích cây ra lá, ra đọt. Thế là đúng lúc trái cần được ưu tiên nuôi thì cây lại bung đọt tranh ăn. Đây là lý do nhiều bác thấy cứ vào mưa dầm là vừa đi đọt vừa rụng trái cùng lúc.
Cuống trái non — nơi thua thiệt khi cây đi đọt
Cái cuống là chỗ nối trái với cành, cũng là nơi yếu nhất khi cây thiếu hụt. Để cuống bám chắc, nó cần canxi gắn các tế bào vùng cuống lại với nhau. Khi đọt non giành đường, canxi và dinh dưỡng bị kéo lên ngọn, cuống trái đói canxi, vách tế bào lỏng lẻo, tầng rời hình thành và trái tháo khớp. Vai trò của canxi trong việc làm chắc thành tế bào cây trồng là kiến thức cơ bản trong sinh lý thực vật (tham khảo về canxi trong sinh học).
Dìu đọt, không chặn đọt — khác nhau ở đâu
Nhiều bác nóng ruột thấy đọt là chặn, là đốt đọt, bẻ đọt. Tôi không làm vậy. Chặn hay đốt đọt đột ngột làm cây yếu thêm, sốc thêm, có khi rụng còn nhiều hơn. Việc của tôi là dìu cái đọt lại — ghìm cho nó đừng bung mạnh tranh ăn với trái, đồng thời thúc cho lá non mau mở già để biến nó thành đồng minh quang hợp nuôi trái thay vì kẻ giành ăn. Dìu đọt là điều tiết, không phải triệt hạ.
Giữ cuống bằng canxi qua lá trong lúc dìu đọt
Dìu đọt thôi chưa đủ. Trong lúc đọt còn nhú, tôi phải đảm bảo cái cuống trái vẫn đủ canxi để bám chắc, không buông dù cây có hơi đi đọt. Mà canxi trong cây di chuyển rất chậm và chỉ đi một chiều, không đi ngược — bón xuống gốc chờ rễ kéo lên thì chậm, lại còn bị đọt non giành đường. Cho nên tôi đưa canxi thẳng tới cuống bằng canxi thủy phân dạng amino phun qua lá. Dạng amino thấm nhanh, vào tới cuống tại chỗ, cuống bám chắc, đọt có nhú cũng không giật rụng được trái.
Bộ NEOCABO trong giai đoạn dìu đọt giữ trái
Cách tôi làm cho vườn nhà là kết hợp hai mặt trận: điều tiết để cây bớt đi đọt, và tiếp canxi qua lá để giữ cuống. Bộ NEOCABO tôi dùng lo phần canxi cho cuống, đi cùng vi lượng, phun đúng giai đoạn cây đang vừa nuôi trái vừa chực đi đọt. Tôi không phun canxi trơ, mà đi cùng Bo và kẽm để hỗ trợ giữ trái. Bác muốn hiểu trọn 6 nguyên nhân khiến trái rụng để soi đúng vườn mình, tôi gói trong cẩm nang 6 Nguyên Nhân Gây Rụng Trái Sầu Riêng.
Bốn việc cần làm khi cây vừa nuôi trái vừa đi đọt
- Điều tiết dinh dưỡng: tránh thúc đạm mạnh trong giai đoạn nuôi trái để cây bớt bung đọt.
- Dìu đọt, thúc lá non mau già: để cơi đọt trở thành lá quang hợp nuôi trái thay vì giành ăn.
- Tiếp canxi cho cuống qua lá: phun canxi thủy phân amino để cuống bám chắc trong lúc đọt còn nhú.
- Giữ bộ lá khỏe: một trái sầu riêng cần khoảng 300 đến 450 lá khỏe nuôi nó, lá khỏe thì cây đủ sức gánh cả trái lẫn đọt.
Sầu riêng là cây mẫn cảm với cân bằng dinh dưỡng, được trồng nhiều ở vùng nhiệt đới Đông Nam Á (theo tài liệu nông nghiệp của FAO). Điều tiết đúng giai đoạn là yếu tố quyết định giữ được trái khi cây đi đọt.
Sai lầm khiến bác mất trái khi cây đi đọt
- Mừng vì cây sung mà để mặc đọt bung: đọt giành ăn của trái, trái rụng theo.
- Chặn, đốt đọt đột ngột: cây sốc, yếu thêm, có khi rụng nhiều hơn.
- Quên giữ cuống: chỉ lo đọt mà không tiếp canxi cho cuống thì cuống vẫn đói, vẫn buông trái.
Vai trò của canxi với độ bền của cuống và trái được nhiều nghiên cứu sinh lý cây trồng ghi nhận (tham khảo về canxi trên cây trồng). Hiểu đúng thì bác chủ động dìu đọt giữ trái, không bị động chạy theo từng cơi đọt.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Cây đang nuôi trái mà ra đọt thì có nên bẻ bỏ đọt không?
Đáp: Không nên bẻ hay đốt đột ngột vì cây dễ sốc, rụng nhiều hơn. Nên dìu đọt bằng điều tiết dinh dưỡng và thúc lá non mau già.
Hỏi: Vì sao mùa mưa cây hay đi đọt?
Đáp: Mùa mưa cây hút nước mạnh và thường dư đạm, kích cây ra đọt đúng lúc đang cần ưu tiên nuôi trái.
Hỏi: Phun canxi qua lá có giúp gì khi cây đi đọt?
Đáp: Có. Canxi qua lá tiếp thẳng cho cuống tại chỗ, giúp cuống bám chắc dù đọt đang giành đường, hạn chế rụng.
Kết: dìu đọt và giữ cuống, hai việc song song
Đọt non không phải kẻ thù, nhưng đúng lúc nuôi trái thì nó là đối thủ giành ăn của trái. Bác dìu đọt cho hợp lý và tiếp canxi giữ cuống thì cây vẫn khỏe mà trái vẫn ở lại trên cành.
Bác nào cây đang đi đọt mà trái rụng theo, để lại bình luận hoặc nhắn cho tôi chữ CÔNG THỨC, đội tôi gửi bác cẩm nang 6 Nguyên Nhân Gây Rụng Trái Sầu Riêng và cách dìu đọt giữ cuống. Tôi là Phạm Đức Thiện — Hữu Cơ Bậc Cao.
